وَيُحِبُّونَ النِّساءَ وَيَنْسَوْنَ الْحُورَ وَيُحِبُّونَ القُصُورَ وَيَنْسَوْنَ القُبُورَ وَيُحِبُّونَ النَّفْسَ وَيَنْسَوْنَ الرَّبَّ اولئِكَ بَريئُونَ مِنّى وَانَا بَرىٌ مِنْهُمْ . « 1 » رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : زمانى بر امَّت من برسد كه عاشق پنج چيز شوند و پنج چيز را از ياد ببرند : عاشق دنيا شوند و آخرت را از ياد ببرند ، عاشق جمع مال گردند و حساب فرداى آن را از ياد ببرند ، عاشق زنان شوند و حور را از ياد ببرند ، عاشق بناهاى سنگين شوند و قبرها را از ياد ببرندعاشق نفس شوند و ربّ را فراموش كنند . آنان از من بيزارند و من از آنان بيزارم . نفس در كلام ملا صدرا حضرت صدر المتألّهين در « هداية الطالبين » مىفرمايد : « نفس : 1 - يا شريفه است و مقابل آن خسيسه . 2 - يا قويّه است و مقابل آن ضعيفه . 3 - يا جامعه است ، يعنى هم شريفه و هم قويّه . نفس شريفه كه با زحمات طاقت فرساى صاحبش بر اساس معارف الهيّه تربيت شده و داراى حكمت و حرّيّت است . حكمت آن ، خداشناسى ، خودشناسى ، فرمان‌شناسى و خطرشناسى است . حرّيّت آن ، آزادى از اميال و شهوات و غرائز و حالات غلط و غير خدايى است . در مقابل آن خسيسه است كه از حكمت و حرّيّت محروم و از حسنات و فضايل و خلاصه از رحمت حضرت دوست محروم است .

--> ( 1 ) - المواعظ العددية : 256 ، باب 5 ، فى الخماسيات ؛ الحكم الزاهرة ، ترجمهء انصارى : 128 .